KDV nasıl hesaplanır?
Katma Değer Vergisi, bir mal veya hizmetin satış bedeli üzerinden hesaplanan dolaylı bir vergidir. Hesaplama yönü, elinizdeki rakamın KDV hariç (matrah) mi yoksa KDV dahil (brüt) mi olduğuna göre değişir. İki yön farklı formül kullanır ve karıştırıldığında ortaya ciddi tutar farkları çıkar.
Elinizde etiket fiyatı varsa bu genellikle KDV dahil tutardır: perakende satışta fiyatlar tüketiciye vergi dahil gösterilmek zorundadır. Tedarikçiden gelen bir teklifte ise çoğunlukla KDV hariç birim fiyat yazar. Bu yüzden hesaplayıcıda "girdiğim tutar" seçimini doğru yapmak, oranı doğru seçmek kadar önemlidir.
Formüller ve örnekler
KDV hariç tutardan hesaplama
KDV tutarı = Matrah × Oran ve Genel toplam = Matrah × (1 + Oran)
Örnek: 1.000 TL’lik bir hizmete %20 KDV uygulandığında KDV tutarı 1.000 × 0,20 = 200 TL, faturanın genel toplamı ise 1.200 TL olur.
KDV dahil tutardan hesaplama
Matrah = Dahil tutar ÷ (1 + Oran) ve KDV tutarı = Dahil tutar − Matrah
Örnek: Etiket fiyatı 1.200 TL olan ve %20 KDV’ye tabi bir ürünün matrahı 1.200 / 1,20 = 1.000 TL, içindeki KDV ise 200 TL’dir. Pratik bir kısayol olarak %20 için dahil tutarı 6’ya bölmek de doğrudan KDV tutarını verir.
Güncel KDV oranları tablosu
| Oran | Kapsam | Dahil → hariç böleni |
|---|---|---|
| %1 | Bazı temel gıda ürünleri, gazete ve dergiler, cenaze hizmetleri | 1,01 |
| %10 | Gıdanın büyük bölümü, ilaç ve tıbbi cihaz, konaklama, bilet | 1,10 |
| %20 | Genel oran: listelerde sayılmayan tüm mal ve hizmetler | 1,20 |
Oranlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebilir. Fatura düzenlemeden önce ürününüzün hangi listede yer aldığını Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel duyurularından doğrulayın.
Sık yapılan 4 hata
- Dahil tutardan doğrudan oran düşmek. 1.200 TL’den %20 düşmek 960 TL verir; doğru matrah 1.000 TL’dir. Aradaki 40 TL fark, KDV’nin matrah üzerinden hesaplanmasından doğar.
- Farklı oranlı ürünleri tek toplamda birleştirmek. %10 ve %20 ürünleri aynı sepette ise her grup ayrı hesaplanmalıdır.
- İskontoyu KDV’den sonra uygulamak. İndirim matraha uygulanır, KDV indirimli matrah üzerinden hesaplanır.
- Kuruş yuvarlamayı satır bazında yapmak. Çok kalemli faturalarda her satırda yuvarlamak toplamda sapma yaratır; yuvarlama toplam üzerinde yapılmalıdır.