Faiz formülleri
Basit faiz
Getiri = Anapara × Yıllık oran × Süre (yıl)
Kazanılan faiz anaparaya eklenmez. Kısa vadeli tek seferlik yatırımlarda ve çoğu tüketici hesaplamasında pratik bir yaklaşımdır.
Bileşik faiz
Gelecek değer = Anapara × (1 + dönemsel oran)^dönem sayısı
Faizin faizi kazanılır. Bileşiklenme sıklığı arttıkça (yıllık yerine aylık) getiri de artar. Emeklilik birikimi, yatırım fonu ve uzun vadeli mevduat değerlendirmelerinde doğru yöntem budur.
Düzenli katkılı birikim
Her ay sabit tutar eklediğinizde her katkı kendi kalan vadesi boyunca faiz kazanır. Toplam birikim, anaparanın gelecek değeri ile katkı serisinin gelecek değerinin toplamıdır. Hesaplayıcı bu iki bileşeni ayrı ayrı gösterir.
Stopaj ve net getiri
Mevduat faizi gelirinden banka kaynağında gelir vergisi stopajı keser. Bu nedenle bankanın ilan ettiği brüt oran ile hesabınıza geçen tutar farklıdır. 100.000 TL’lik bir mevduat 32 gün vadede brüt 3.945 TL faiz kazandırıyorsa, %15 stopajla net getiri 3.353 TL olur.
Stopaj oranı vade uzunluğuna ve hesabın türüne (TL, döviz, katılım) göre değişir. Güncel oranı bankanızdan teyit edip hesaplayıcıya girin.
Reel getiri hesabı
Nominal getiri, paranızın sayısal olarak ne kadar arttığını gösterir. Alım gücünüzün gerçekten artıp artmadığını ise reel getiri söyler:
Reel getiri = [(1 + nominal) / (1 + enflasyon)] − 1
Örnek: %45 net getiri, %50 enflasyon ortamında reel olarak yaklaşık −%3,3’tür. Yatırım kararı verirken karşılaştırmayı her zaman reel getiri üzerinden yapın.
72 kuralı
Paranızın kaç yılda ikiye katlanacağını kabaca bulmak için 72’yi yıllık getiri oranına bölün. Yıllık %36 getiride 72 / 36 = 2 yıl. Bu pratik kural, bileşik faizin gücünü kâğıt kalem olmadan tahmin etmenizi sağlar ve hesaplayıcı sonuçlarını kontrol etmek için hızlı bir doğrulama sunar.